Door Fieke van de Looij en Nyah Reenis
Stel je voor: je leent je buurman € 1000,00 met de afspraak dat hij het binnen zes maanden terugbetaalt. De termijn is inmiddels verstreken, je hebt al meerdere keren vriendelijk gevraagd om terugbetaling, maar hij reageert nergens op. Wat kun je dan doen?
In zo’n situatie is het belangrijk om te weten wat je rechten zijn. Een van de belangrijkste stappen om verdere actie te kunnen ondernemen is het sturen van een ingebrekestelling. In deze blog leggen we uit wat dat is, wanneer je die nodig hebt, hoe je er een opstelt en wat je vervolgens kunt doen.
Wat is een ingebrekestelling?
Een ingebrekestelling is een schriftelijke aanmaning waarin je de wederpartij nog één keer de kans geeft om binnen een redelijke termijn alsnog aan zijn verplichting te voldoen. In het voorbeeld van je buurman gaat het dan om het terugbetalen van de €1000,00. Die termijn is vaak veertien dagen, tenzij de situatie iets anders vergt.
In de ingebrekestelling geef je eerst aan wat precies is afgesproken, bijvoorbeeld de hoogte van het bedrag en de afgesproken terugbetalingstermijn. Vervolgens leg je uit dat de wederpartij die afspraak niet is nagekomen. Daarna geef je diegene nog één kans om binnen een redelijke termijn alsnog te voldoen aan de verplichting. Wat precies als een redelijke termijn wordt beschouwd, hangt af van de concrete situatie. Bij eenvoudige verplichtingen, zoals het terugbetalen van een geldbedrag, wordt meestal veertien dagen aangehouden. Dit geeft de schuldenaar voldoende tijd om nog na te komen, zonder dat je hem onredelijk onder druk zet. Tot slot vermeld je dat je verdere juridische stappen zult ondernemen als betaling alsnog uitblijft.
De ingebrekestelling is vaak een noodzakelijke voorwaarde om juridische stappen zoals ontbinding of schadevergoeding te kunnen rechtvaardigen.
Wanneer heb je een ingebrekestelling nodig?
Zonder ingebrekestelling kun je meestal geen schadevergoeding eisen of de overeenkomst ontbinden. Alleen in bepaalde uitzonderingen is zo’n brief niet nodig. Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin jullie al expliciet hebben afgesproken dat betaling uiterlijk op een specifieke datum moet plaatsvinden. Als in jullie overeenkomst staat dat de betaling uiterlijk op 1 april moet zijn gedaan, dan is het verzuim direct ingetreden zodra die datum verstreken is zonder betaling. Ook als het overduidelijk is dat je buurman nooit meer zal betalen, bijvoorbeeld omdat hij failliet is verklaard, hoef je geen ingebrekestelling te sturen.
Toch is het in dit soort gevallen vaak verstandig om alsnog een ingebrekestelling te sturen. Je wilt doorgaans niet direct zware juridische stappen zetten. Het sturen van een ingebrekestelling toont aan dat je redelijk handelt en de ander nog een kans geeft om zijn verplichtingen na te komen.
Hoe stel je een ingebrekestelling op?
De ingebrekestelling begint met een korte samenvatting van wat er is afgesproken. In het voorbeeld met je buurman leg je uit dat je hem op 1 januari € 1000,00 hebt geleend en dat hij dit bedrag uiterlijk op 1 juli zou terugbetalen. Je beschrijft dat die termijn inmiddels is verstreken en dat betaling tot nu toe is uitgebleven, ondanks eerdere herinneringen. Vervolgens geef je aan dat hij nog één keer de gelegenheid krijgt om het bedrag alsnog over te maken, bijvoorbeeld binnen veertien dagen na dagtekening van de brief. Tot slot maak je duidelijk wat je van plan bent te doen als er opnieuw geen reactie komt, zoals het starten van een gerechtelijke procedure of het inschakelen van een deurwaarder. Het is verstandig om de ingebrekestelling per post te versturen en bij voorkeur ook aangetekend, zodat je kunt bewijzen dat de brief is verzonden.
Wat als er daarna nog steeds geen betaling volgt?
Wanneer je buurman ook na de ingebrekestelling niet betaalt, kun je verdere stappen zetten. Soms wordt eerst nog een korte, laatste aanmaning gestuurd, met een iets kortere termijn, bijvoorbeeld acht dagen. Blijft betaling dan nog steeds uit, dan kun je de overeenkomst ontbinden. Dat doe je door dit schriftelijk mee te delen. Ontbinding betekent dat de afspraak vervalt en beide partijen zo veel mogelijk worden teruggebracht naar de situatie van vóór het contract. Bij een lening houdt dat meestal in dat jij geen verdere verplichtingen hebt en dat je buurman het geleende bedrag alsnog moet terugbetalen.
Heb je schade geleden doordat het geld niet op tijd is terugbetaald? Dan kun je die schade verhalen, mits je kunt aantonen dat je buurman in verzuim is en jij door zijn nalatigheid schade hebt geleden. Dat kan bijvoorbeeld bestaan uit renteverlies of extra kosten omdat je zelf geld moest lenen.
Juridische stappen
Als buitengerechtelijke pogingen geen resultaat opleveren, kun je overwegen om juridische hulp in te schakelen. Een incassobureau kan namens jou proberen het bedrag alsnog te innen, maar heeft geen bevoegdheid om beslag te leggen. Een deurwaarder mag dat wel. Ook kan hij namens jou een dagvaarding uitbrengen, zodat de zaak voor de rechter komt. Voor vorderingen tot € 25.000,00 kun je terecht bij de kantonrechter. Daar is geen advocaat verplicht, maar bij hogere bedragen wel. Het is goed om te weten dat in de praktijk vaak wordt samengewerkt tussen juristen, advocaten, deurwaarders en rechters om jouw vordering af te dwingen.
Hulp nodig?
Kom jij er zelf niet uit of weet je niet zeker of jouw situatie een ingebrekestelling vereist? Rechtswinkel Best helpt je graag. Neem gerust contact met ons op via onze website of loop binnen tijdens het spreekuur op zaterdag tussen 10.30 en 12.00 uur. Samen bekijken we wat in jouw situatie de beste stap is.